Nederland in de 18e eeuw
Ons verhaal
Johan Willem Friso (Dessau, 4 augustus 1687 – Strijensas, 14 juli 1711) was vorst van Nassau-Dietz (1696-1711, vanaf 1702 Nassau-Oranje), prins van Oranje (1702-1711) en stadhouder van Friesland (1696-1711) en Groningen (1696-1711).
MARIA LOUISE van HESSEN-KASSEL,
vooral bekend als Marijke Meu (geb. Kassel, Duitsland 7-2-1688 – gest. Leeuwarden 9-4-1765), door haar huwelijk prinses van Oranje. Dochter van Carl landgraaf van Hessen-Kassel (1654-1730) en Maria Amalia hertogin van Koerland (1653-1711). Maria Louise trouwde op 26-4-1709 in Kassel met Johan Willem Friso prins van Oranje (1687-1711). Uit dit huwelijk werden 1 dochter en 1 zoon geboren
Zeven weken na de dood van Johan Willem Friso, op 1 september 1711, beviel Maria Louise van een zoon, Willem Karel Hendrik Friso. Deze gebeurtenissen zo kort na elkaar – ook haar moeder overleed datzelfde jaar – waren een aanslag op de gezondheid van de prinses. De problemen werden nog verergerd door de aanwezigheid van haar schoonmoeder, Henriette Amalia, die naar Leeuwarden was gekomen in de verwachting aangesteld te worden als regentes en voogdes voor haar pasgeboren kleinzoon. De Staten van Friesland gaven echter de voorkeur aan Maria Louise, met wie ze een betere verstandhouding hadden.
Anna van Hannover en Willem IV
Bekijk hier de film over Willem IV
Stadhouder Willem IV
1747 - 1751
Stadhouder Willem V
1751 - 1795
Willem V was de laatste stadhouder van Nederland. Zijn vader overleed toen hij drie was. Gedurende een lange tijd werd zijn regering waargenomen door regenten. Eerst zijn moeder, daarna door zijn voogd de Hertog van Brunswijk-Wolfenbuttel.
Deze hertog had een grote invloed op Willem.
In 1766 werd hij meerderjarig verklaard en was hij in naam de erfstadhouder Hertog van Brunswijk behield echter een grote invloed en regelde veel regeringszaken. Ook zijn huwelijk werd door de hertog geregeld. hij trouwde op 19-jarige leeftijd met Wilhelmina van Pruisen, een nichtje van de Pruisische koning.
Willem was behoorlijk besluiteloos. Hij wilde het politieke stelsel niet veranderen.
In 1780 brak een oorlog met Engeland uit. Veel gegoede burgers dier buiten de regeringsmacht stonden roerden zich actief. Men wilde hervormingen en de schuld van alle ellende werd bij de erfstadhouder gelegd. Ze noemden zich Patriotten.
Ze wilden meer medezeggenschap en herstel van de internationale positie.. De tegenstellingen werden steeds groter. willem V vestigde zich voor de zekerheid in Nijmegen. Het was te onrustig in Holland. Wilhelmina van Pruisen ging wel naar Den Haag maar werd door de patriotten tegengehouden bij Goejanverwellesluis in de buurt bij Gouda. Dit werd de aanleiding voor buitenlands ingrijpen. Haar broer de koning van Pruisen stuurde een leger. De patriotten boden weinig weerstand. De oranjemacht werd hersteld. Het was voor korte duur. In frankrijk was de revolutie uitgebroken. In 1795 vielen de Fransen de Nederlanden aan . Willem vluchtte met zijn familie naar Engeland.
rechts: Op 17 januari 1795 vluchtte Stadhouder Willem V naar Engeland
opkomst patriotten
De Patriotten en de Franse tijd
De Eerste Nationale vergadering
De Bataafse Republiek
Met de komst van de Fransen kwamen de patriotten aan de macht. Het was een fluwelen revolutie. In de praktijk was de Bataafse Republiek nu een vazalstaat van Frankrijk geworden. De patriotten richtten zich op hert ontwerpen van een grondwet. Dit bleek een moeizaam proces. In 1798 kwam er een nieuwe staatsregeling
boven: spotprent gemaakt door Isaac Cruikshank
Dutchmen (three-quarter length) sit on both sides of a narrow council table, on one end of which sits, full-face, a Dutchman in a chair of state. He smokes a pipe, wears a hat, and an ermine-trimmed robe over his clumsy jacket and breeches. A post-boy, whip in hand, stands by the table (left) holding out a scroll: 'Account of the Total Defeat of the Dutch Fleet.' The news is received with expressions of rage and horror. The president, whose words issue in a cloud of tobacco-smoke, says: "The English have taken all our Colonies; Our rich Merchants are all fled & carried of thier Property; John Bull has now compleatly ruined our Navy and I suppose our D-----d Ally Mounseer will next cut up our Breeches to make Pantalloons" [cf. BMSat 8613]. A man in the foreground (left), a bottle of 'Gin' projecting from his pocket, bawls, "Oh Dear what can the matter be Let us all be unhappy together". An elderly man leans forward to read the bad news, saying, "It is all over with us now". A man behind him clenches his fist furiously, shouting "So I think, you stink so confoundedly sit down". A man on the right, clutching his head, says: "That Gulliver Duncan has Swam of with the Whole Fleet." A Frenchman sitting inconspicuously behind the President's chair takes a pinch of snuff, saying: "Aha Ma chere Nic Frog now your nails are pared and your Teeth Drawn We'll presently shew you our Intentions I warrant you." He is probably Noel, the French Minister at the Hague. On the table is a large map of an extended France on which is marked: 'Holland Department 85.' With this is a 'Plan of the Invasions of England Ireland Scotland the Cape of Good hope Gibralter East & Wes
Napoleon Bonaparte
kijk hier naar de film over Napoleon
Rechts:
Lodewijk Napoleon Bonaparte (oorspronkelijk: Luigi Napoleone Buonaparte) (Ajaccio, 2 september 1778 – Livorno, 25 juli 1846), bijgenaamd de Lamme Koning, Lodewijk de Goed een Konijn van 'Olland , was een jongere broer van keizer Napoleon I en de vader van de latere Franse keizer Napoleon III. Op 5 juni 1806 werd hij op last van zijn broer Napoleon koning van Nederland, dat toen officieel het Koninkrijk Holland heette.
Napoleon in Nederland
In Frankrijk komt Napoleon aan de macht. Frankrijk voert verschillende oorlogen tegen Engeland Pruisen, Oostenrijk en Rusland. Hij kroont zichzelf tot keizer. Nederland komt steeds meer onder Franse invloed. Gedurende vier jaar zijn we zelfs een koninkrijk met de broer van Napoleon als koning. In 1810 wordt Nederland een onderdeel van het Franse rijk.
links: Slag bij Waterloo
Fluwelen revolutie
De Franse invloed op ons land is groot. Wetten worden naar Frans voorbeeld gemaakt. De Burgerlijke stand werd ingevoerd.In maten en gewichten werd eenheid gebracht.
Het bewind van de Fransen eiste ook een zware tol van de burgers. De oorlogen van Napoleon vereisten veel geld. Het continentale stelsel belemmerde de handel.
In 1813 verloor Napoleon de Volkerenslag bij Leipzig.
Er vond opnieuw een fluwelen revolutie plaats. Van Hogendorp vormde met enkele anderen een Voorlopig Bewind. Willem van Oranje werd uitgenodigd als soeverein vorst naar Nederland te komen.. Willem , de zoon van de stadhouder landde in Scheveningen.
"Vrijheid is het recht om alles te doen wat de wet toestaat."
Montesquieu 1689 - 1755